بکارگیری تکنیک دلفی و روش تاپسیس در طراحی شبکه جاده جنگلی با استفاده از GIS (بررسی موردی: جنگل‌های لاکوبن درعباس‌آباد)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

چکیده

طرح­­های جنگلداری برای استفاده مطلوب از تولیدات جنگل، تضمین بقا و تولید مستمر جنگل تهیه می­شوند. در طرح جنگلداری، طراحی مناسب شبکه جاده ها از اهمیت بالایی برخوردار است. در این پژوهش برای انتخاب معیارها ازتکنیک دلفی و شاخص های آماری از قبیل مد، میانه و میانگین و آزمون دوجمله ای  استفاده شد سپس معیارها با استفاده از روش تاپسیس براساس مقایسه زوجی وزن­دهی شدند و با تلفیق نقشه معیارها و وزن هر یک به روش وزن­دهی خطی نقشه مطلوبیت جاده­سازی تهیه گردید. با استفاده از نرم­افزار PEGGERدر محیطArcViewنه گزینه شبکه جاده طراحی و ارزیابی شدند و بر این اساس بهترین گزینه انتخاب شد. وزن معیارهای شیب دامنه، موجودی در هکتار و تراس­های طبیعی به ترتیب 42/0، 24/0 و 10/0 به­دست آمد. طبق نتایج حاصل از ارزیابی گزینه­های شبکه جاده، جاده­های طراحی شده سه، هفت و پنج به ترتیب با ارزش واحد طول  01/5725، 88/5668 و 85/5573 به عنوان سه گزینه مهم انتخاب شدند.نتایج این تحقیق نشان داد که توجه به معیارهای فنی و زیست­محیطی در طراحی جاده موجب کاهش تخریب و صدمات محیط­زیستی و کاهش هزینه­های نگهداری جاده خواهد شد. همچنین با تلفیق نرم­افزار GIS و PEGGER طراحی مناسب­تر جاده­های جنگلی امکان­پذیر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Applying Delphi approach and TOPSIS method in designing forest road network using GIS (case study: Lacobon forest, Abbasabad)

نویسندگان [English]

  • Masumeh salmaliyan 1
  • Seyed Rostam Mousavi Mirkala 2
  • Mahdi Erfanian 3
  • Omid Hoseinzadeh 2
1 M.Sc. of Forestry, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, Iran
2 Assistance professor, Faculty of natural resources, Urmia University, Urmia, Iran
3 Associate Professor, Faculty of natural resources, Urmia University, Urmia, Iran
چکیده [English]

Forest management plan are prepared for desirable use of forest products, ensuring the survival and continuous production. In forest management plan, designing appropriate roads play an important role. Road designing using conventional methods is time consuming and pretty costly with high errors. An application oftheGeographic Information System (GIS) considering the technical and environmental factors reduce highly designing time and cost while decreases damage to the forest stand. The purpose of this study are finding out the influence of environmental and technical criteria on the road designing using TOPSIS method and evaluation of different designated road using GIS software. In the study, in order to apply delphi technique, calculation of statistical parameters such as mode, median, mean, and binomial test were used to select the criteria. Afterwards, all the map layers of the effective factors are prepared in ArcGIS, and combined to provide the suitability map for District 5 of Lacobon forests located in Abbas Abad Mazandaran. Based on the suitability map, nine road network variants are designated by using PEGGER in ArcView software and evaluated based on the technical characteristic of road network and buffers. According to the results of the Delphi techniques, factors such as slope, forest stock, natural terrace, distance from faults, soil texture, geology, forest type, aspect and distance from streams were identified as the most important factors in the road designing. The weight for factors such as slope, forest stock and natural terrace are calculated 0.42, 0.24 and 0.10, respectively. Among all, the three variants including 3, 5, 7 with 5725.01, 5668.88, and 5573.85 unit value per km revealed the best road network. The study results showed that the environmental and technical criteria have important role in the forest road designing and considering both of the criteria in road planning mitigate environmental impact and reducing maintenance costs. Therefore, by combining GIS and Pegger software better it is possible to design more suitable forest roads.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Forest road
  • Delphi method
  • TOPSIS
  • PEGGER