بررسی تأثیر تخریب انسانی بر فلور، تنوع گونه ای گیاهی در جنگل های بلوط غرب (شهرستان بانه)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه

2 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه

3 عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان

چکیده

به­منظور بررسی تأثیر تخریب انسانی بر فلور و تنوع گونه­ای گیاهی، این پژوهش در سه منطقه کمتر دست‌خورده (قبرستان)، منطقه با تخریب متوسط و منطقه با تخریب شدید در سه رویشگاه یعقوب­آباد، شوی و صدبار شهرستان بانه انجام شد. ابتدا سه قطعه جنگلی با شرایط فیزیوگرافی و اکولوژیکی مشابه در هر رویشگاه انتخاب و از هر قطعه، سه نمونه دایره‌ای شکل به مساحت 1000 مترمربع (به روش ترانسکت، به فاصله 100 متر) برای برداشت اطلاعات فلورستیک انتخاب شدند. در مرکز هر نمونه، نوع و فراوانی گونه‌های درختی و درختچه­ای در یک قطعه نمونه 400 متر­مربعی برآورد شد. همچنین در این قطعه نمونه، نوع و فراوانی گونه‌های گیاهی علفی و بوته‌ای در پنج میکرو­پلات به ابعاد 5/1×5/1 متر ثبت شد. شاخص­های غنای­گونه‌ای (تعداد گونه­ها در پلات)، تنوع­گونه‌ای شانون و سیمپسون و یکنواختی شانون برای هر قطعه نمونه محاسبه شد. نتایج نشان داد که 195 گونه گیاهی در مناطق مورد مطالعه شناسایی شدند که 47 گونه فقط در منطقه کمتر دست­خورده، 25 گونه تنها در منطقه تخریب متوسط و 15 گونه انحصاراً در منطقه تخریب شدید ثبت شدند. تیره کاسنی بیشترین تعداد گونه‌های گیاهی منطقه را به­خود اختصاص داده‌اند و از نظر معیار شکل زیستی رانکایر، همی‌کریپتوفیت‌ها بیشترین و از جهت کوروتیپ، ناحیه رویشی ایران و تورانی بیشترین حضور را داشتند. بالاترین مقدار شاخص‌های غنا و تنوع گونه­ای در مناطق کمتر دست‌خورده و کمترین آن­ها در مناطق با تخریب شدید محاسبه شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of anthropogenic disturbance on flora and plant diversity in Oak forests of west (Baneh city)

نویسندگان [English]

  • Osman Salehzadeh 1
  • Javad Eshaghi-Rad 2
  • Hossein Maroofi 3
1 M.Sc. of Forestry, Faculty of Natural Resources, Urmia University
2 Associate Professor, Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Urmia University
3 Faculty Member of Agricultural and Natural Resources Research Center of Kordestan Province
چکیده [English]

This study was carried out in three regions including the undisturbed, moderately disturbed, and highly disturbed of Yaghub-abad, Shoy, and Sadbar in Oak forests of Baneh County in order to investigate the effect of human made destruction on flora and plant species diversity. Three forest patches with similar physiographic conditions of each treatment were selected and three 1000 m2 plots (transect method and the 100m distance interval) were taken in each patch to record the floristic information. At the plot center, in a 400 m2 plot, type and abundance of tree and shrub species type were estimated. Also abundance of understory species in 5 micro plots with 1.5×1.5 m dimensions were recorded in this sample. . Species richness, Simpson and Shannon diversity and Shannon evenness indices were calculated to each sample. The results showed that there were 195 plant species which 47, 25, 15 species were exclusively observed in less disturbed, moderate disturbed and severe disturbed respectively. The results revealed that Asteraceae family is dominant in the area and in terms of Raunkiaer life forms, hemicryptophytes are dominant and considering chorotypes, vegetative region of Iran and Turan (Iranian-Turan) was mainly observable. This study also showed that the highest species richness and species diversity of Shannon-wiener belongs to the less disturbed region and the lowest ones calculated for sever disturbed region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Baneh city
  • Destruction
  • Floristic
  • Oak forests
  • Species diversity