دانشگاه ارومیه پژوهش و توسعه جنگل 2476-3551 9 1 2023 05 22 The sensitivity of hazelnut aphid Myzocallis coryli (Goetze) (Hemiptera: Aphididae) to ‎different isolates of the fungus Metarhizium anisopliae (Metsch) on adult insects of ‎hazelnut aphid in laboratory and garden conditions حساسیت شتۀ فندق به جدایه‌‌های مختلف قارچ ‏Metarhizium anisopliae (Metsch)‎‏ روی حشرات کامل شتۀ ‏فندق ‏Myzocallis coryli (Goetze) (Hemiptera: Aphididae‎)‎‏ در شرایط‎ ‎آزمایشگاهی و باغی 67 79 121245 10.30466/jfrd.2022.54247.1608 FA رعنا آقازاده کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران محمد رضا زرگران استادیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران شهرام آرمیده دانشیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران مهدی رزمی دکتری گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2022 06 13 <em>Myzocallis coryli</em> (Goetze) (Hemiptera: Aphididae) is a major hazelnut pest in Iran. This aphid attacks the stems and leaves of <em>Corylus avellana</em> L. hazelnut trees, and as the population grows, it causes the leaves of hazelnut trees to dry and fall, reducing the quality of the nuts. The use of entomopathogenic fungi in the management of hazelnut aphid has been prioritized in order to reduce negative environmental consequences. The isolates IRAN 715C, DEMI001, M14, and V245 from the fungus <em>Metarhizium anisopliae</em> were employed in this work to assess on the adults of <em>M. coryli</em>. To assess the toxicity of four isolates, the Probit tool in SPSS 21 software was employed with a fatal dose of 50% of the LC50. The LC50 values for DEMI001, IRAN715C, M14, and V245 isolates on adults of <em>M. coryli</em> in laboratory and field settings were 1.9×10⁶, 2.34×10⁶, 0.469×10⁶, 1.79×10⁶ and 7150×10⁶, 101000×10⁶, 4860×10⁶, 14700×10⁶ con/ml, respectively. According to the findings of this investigation, isolated M14 is particularly efficient on adult filbert aphids. In addition, a larger concentration of fungal suspensions is required in the field to suppress adult aphids than in the laboratory. The additive or synergistic effects were not seen when assessing the interaction between two effective isolates. As a result, the use of isolate M14 in the hazelnut aphid integrated management program (IPM) is suggested. شتۀ فندق از آفت‏های مهم فندق است. این شته ساقه و برگ درختان فندق را مورد حمله قرار داده و درصورت افزایش جمعیت، با تغذیه‌ از برگ سبب خشک­شدن و ریزش برگ­ها می‏شود. استفاده از قارچ‌های بیمارگر حشرات در کنترل شتۀ فندق به­دلیل کاهش عوارض مضر زیست‌محیطی به‌عنوان یک اولویت مدنظر قرار گرفته­اند. این بررسی بر پایه­ قارچ‌های بیمارگر حشرات با استفاده از جدایه­­های ­­DEMI001، M14، V245 و IRAN­715C­ مربوط به قارچ ­<em>Metarhizium anisopliae</em> روی حشرات‌ کامل شتۀ‌ فندق در شرایط آزمایشگاهی و باغی انجام شد. برای ارزیابی سمیت چهار جدایه، از غلظت کشنده پنجاه ‌درصد LC₅₀ با استفاده از برنامه پروبیت استفاده شد. نتایج LC₅₀ حاصل از تأثیر جدایه­‌هایIRAN715C ، DEMI001، M14 و V245 روی حشرات کامل شتۀ فندق در شرایط آزمایشگاه و شرایط باغی به­ترتیب 10⁶×9/1، 10⁶×34/2­، 10⁶×46/0، 10⁶×79/1 کنیدی بر میلی­لیتر و 10⁶×7150، 10⁶×101000، 10⁶×4860، 10⁶×14700 کنیدی بر میلی‌لیتر محاسبه شدند. نتایج نشان داد جدایه M14 روی حشرات کامل شتۀ­ فندق مؤثرتر است. همچنین برای کنترل شتۀ بالغ در شرایط باغی به غلظت بالاتری از سوسپانسیون قارچی در مقایسه با شرایط آزمایشگاهی نیاز است. در بررسی اثر تلفیقی بین دو جدایه مؤثر، اثر افزایشی و سینرژیستی مشاهده نشد. از این­رو استفاده از جدایۀ M14 در برنامه مدیریت تلفیقی شته فندق قابل توصیه است. https://jfrd.urmia.ac.ir/article_121245_d8d655a0a1cb77e9ab5f5534f9fcd5af.pdf