دانشگاه ارومیه پژوهش و توسعه جنگل 2476-3551 1 4 2016 04 20 A study on the adsorption of zinc, copper, cadmium and lead elements in leaves of some woody species مقدار جذب عناصر روی، مس، کادمیوم و سرب در برگ چندگونۀ چوبی 271 284 20158 FA طه مجیدی کارشناسی ارشد جنگلداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، زنجان مهدی طاهری استادیار تغذیۀ گیاهی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، زنجان فرهاد آقاجانلو مربی پژوهشی مرتعداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، زنجان احمد موسوی مربی پژوهشی گیاه‌شناسی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، زنجان محمد شجاعی کارشناس منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، زنجان محمد تکاسی کارشناس ارشد تجزیه خاک و گیاه، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، زنجان پرویز مرادی استادیار بیوتکنولوژی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، زنجان فاطمه حیدری کارشناسی ارشد جنگلداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، زنجان Journal Article 2015 10 12 Using plant species to adsorb pollutants is one of the common methods of environmental cleanup. Zinc Industrial Park within five kilometers south of Zanjan city is a source of environmental contamination. In this paper, some woody species absorbing heavy metals including copper, zinc, cadmium, and lead, and the extent of the contamination were investigated. In the control area, within Zinc Industrial Park boundaries, and the radii of 0-1, 1-3, and 3-5 kilometers from Zinc Industrial Park leaf samples of six woody species including black locust, ash, white poplar, black poplar, rose, and willow were collected. Heavy metals concentrations were measured and statistical analysis was carried out under the assumption of split-plot design based on completely randomized block design. The results showed that high contamination levels of zinc, cadmium and lead are detectable in a radius of five kilometers from Zinc Industrial Park. Copper contamination level was below the critical level. But the amount of lead pollution within the Zinc Industrial Park is threatening. The best species for phytoremediation of Cadmium and Zinc is white poplar. شهرک صنعتی روی در فاصله پنج کیلومتری جنوب شهر زنجان یکی از منابع آلوده‌کننده محیط است. در این مقاله به بررسی بهترین گونه چوبی جاذب عناصر سنگین مس، روی، کادمیوم و سرب و وسعت آلودگی پرداخته شده است. در منطقه شاهد، داخل محدوده شهرک صنعتی روی و در شعاع‌های 0-1، 1-3 و 3-5 کیلومتری نمونه‌های برگ تعداد شش گونه چوبی اقاقیا، زبان‌گنجشک، سپیدار، تبریزی، رُز و بید جمع‌آوری شد. مقدار غلظت عناصر مورد بررسی اندازه‌گیری و سپس تجزیه آماری در قالب طرح اسپلیت ‌پلات بر اساس طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی انجام گرفت. نتایج نشان داد که مقدار آلودگی به روی، کادمیوم و سرب در شعاع پنج کیلومتری هم چنان دیده می‌شود. آلودگی مس زیر حدّ بحرانی بود. ولی مقدار آلودگی به فلز سرب در محدوده شهرک صنعتی بسیار تهدید کننده است. بهترین گونه برای گیاه‌پالایی روی و کادمیوم گونه سپیدار تشخیص داده شد.

https://jfrd.urmia.ac.ir/article_20158_986dffc706214999e4e02f015b3ca6df.pdf

دانشگاه ارومیه پژوهش و توسعه جنگل 2476-3551 1 4 2016 04 20 Association survey between Oak species in relation to physiographic factors in Zagros forest (Case study: Sardasht forest, Rabat) بررسی اجتماع بین گونه های بلوط در ارتباط با عوامل فیزیوگرافی در جنگل های زاگرس (بررسی موردی: جنگل های سردشت، ربط) 285 294 20159 FA جواد اسحاقی راد دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه 0000-0002-0889-3398 عاطفه مطلب پور دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه احمد علیجانپور دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه 0000-0003-3389-930X Journal Article 2015 10 26 This study aimed to investigate the association between the three types of Oak named Quercus brantii Lindl., Quercus libani Oliv. and Quercus infectoria Oliv. with physiographic factors altitude, slope and aspect in the northern Zagros forest (case study: Sardasht forest, Rabat) and area of approximately 25000 hectares, and ranges in altitude from 1000 to 2200 meters above sea level. Transect sampling method with a fixed length of 50 meters were counted. Calculation of community between Oak species in the region and in different physiographic classes per species was done by calculating the Phi coefficient. As well as to determine the correlation between the species Chi-square test and Kendall’s correlation coefficient were used. Results of Phi coefficient between species indicated negative association between Quercus brantii Lindl. with Quercus libani Oliv. and Quercus infectoria Oliv. in all altitude, aspect and slope classes while Quercus libani Oliv. and Quercus infectoria Oliv. in most classes of altitude, aspect and slope there was a positive association. In the entire region, as well as physiographic classes there was negative association between Quercus brantii Lindl. With Quercus libani Oliv. and Quercus infectoria Oliv. and positive association between Quercus libani Oliv. and Quercus infectoria Oliv. Also, according to the results of the chi-square and Kendall's correlation coefficient between Quercus brantii Lindl. with Quercus libani Oliv. and negative correlation was found indicating a negative association between these species in physiographic classes and in the region. پژوهش حاضر به بررسی اجتماع بین سه گونه بلوط دارمازو (Quercus infectoria Oliv)، ویول (Quercus libani Oliv) و برودار (Quercus brantii Lindl) در ارتباط با ارتفاع از سطح دریا، شیب و جهتهای جغرافیایی پرداخته است. منطقه مورد بررسی جنگلهای بلوط شهرستان سردشت (منطقه ربط) به مساحت تقریبی 25000 هکتار است. روش آماربرداری ترانسکت خطی با طول ثابت 50 متر و فواصل 200 متر انتخاب شد. محاسبه اجتماع بین گونههای بلوط در کل منطقه و در طبقات فیزیوگرافی مختلف با محاسبه ضریب فی بین گونهها انجام شد. بهمنظور تعیین همبستگی بین گونهها از روشهای خی دو و ضریب همبستگی کندال استفاده شد. نتایج حاکی از آن بود که بین بلوط برودار با بلوطهای دارمازو و ویول در تمامی طبقات ارتفاعی اجتماع منفی وجود دارد، همچنین در جهتهای مختلف جغرافیایی و طبقات شیب نیز بهطور کلی شاهد اجتماع منفی بین بلوط برودار با دو گونه دیگر بلوط بودیم. این در حالیست که بین بلوطهای دارمازو و ویول در بیشتر طبقات ارتفاع، جهت و شیب اجتماع مثبت وجود دارد. در کل منطقه نیز همانند طبقات فیزیوگرافی، بلوط برودار با بلوطهای ویول و دارمازو اجتماع منفی داشته اما بین بلوطهای دارمازو و ویول اجتماع مثبت وجود داشت. همچنین طبق نتایج روشهای خیدو و ضریب همبستگی کندال، بین بلوط برودار با بلوط ویول همبستگی معنیدار و منفی وجود داشت که مؤید وجود اجتماع منفی بین این گونهها در طبقات فیزیوگرافی و در منطقه است.

https://jfrd.urmia.ac.ir/article_20159_607095dd546a4f9a01a0e9acd4905520.pdf

دانشگاه ارومیه پژوهش و توسعه جنگل 2476-3551 1 4 2016 04 20 Abundance of wood decay macrofungi in forest ecosystems with different management histories in the Kheyroud forest, Nowshahr, northern Iran فراوانی قارچ های ماکروسکوپی عامل پوسیدگی چوب در اکوسیستم های جنگلی با سابقه مدیریتی متفاوت در جنگل خیرود نوشهر 295 305 20160 FA حامد آقاجانی دانشجوی دکتری جنگل شناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری محمدرضا مروی مهاجر استاد، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج محمدرضا آصف استادیار، گروه رستنی ها، مؤسسۀ تحقیقات گیاه پزشکی ایران، تهران انوشیروان شیروانی استادیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج Journal Article 2016 04 30 This research aimed to investigate the effects of forest management on the presence and abundance of macrofungi. Through a full inventory of all fungus-affected trees and removing the fungi from the trees in the sites under investigation, three of them having a long history of different forest management in the Kheyroud Forest were selected, i.e. one in Patom with three periods of tree marking, another in Namkhaneh with two and the other in Gorazbon with no tree marking. The results showed that the majority of the fungi could be found at the fifth level of tree categorization regarding their health, i.e. at the level of fallen dead wood (log, stump, branches and twigs). Ganoderma lucidum at 14 percent showed maximum abundance, whereas Cookeina at 0/008 the lowest. With regard to the area of the site under investigation, in hectare, the percentage of the fungi in Gorazbon, Namkhaneh and Patom were 1.22, 1.18, and 0.54%, respectively. It could finally be concluded that the percentage of the wood macrofungi in intact forests was more than managed ones. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر مدیریت جنگل بر حضور و فراوانی قارچهای ماکروسکوپی انجام گرفت. بدین منظور با آماربرداری 100 درصد از کلیه درختان قارچ زده، برداشت قارچهای عامل پوسیدگی از روی درختان در رویشگاههای مورد بررسی سه رویشگاه که سه سابقه مدیریتی متفاوت در جنگل خیرود یعنی سه دوره نشانهگذاری در پاتم، دو دوره نشانهگذاری در نمخانه و فاقد نشانهگذاری درگرازبن برخوردار بودند انتخاب شدند. نتایج این بررسی نشان داد که بیشترین فراوانی قارچهای ماکروسکوپی در طبقه پنج طبقهبندی درختان از نظر سلامت یعنی خشکهدار افتاده یافت می‌شوند. Ganoderma lucidum با 14 درصد بیشترین فراوانی و Cookeina sp. با 008/0 درصد کمترین فراوانی را داشتند. با توجه به مساحت مورد بررسی درصد حضور قارچهای ماکروسکوپی در هر هکتار به ترتیب در جنگلهای دستنخورده و نشانه‌گذاری نشده (گرازبن) 22/1، دست‌خوردگی کم (نمخانه) 18/1 و دستخوردگی زیاد (پاتم) 54/0 است. این پژوهش نشان میدهد که درصد قارچ‌های ماکروسکوپی در جنگلهای بکر و دست‌نخورده بیشتر از جنگل مدیریت‌شده است.

https://jfrd.urmia.ac.ir/article_20160_ad20c8d8a4b72ea5e276c15f2bae6df6.pdf

دانشگاه ارومیه پژوهش و توسعه جنگل 2476-3551 1 4 2016 04 20 Seedling production of natural hybrid of poplar trees and usage them in comprehensive program of wood farming تولید نهال از ارقام هیبرید طبیعی صنوبر و استفاده از آنها در برنامۀ جامع زراعت چوب 307 317 20161 FA ابراهیم لشکربلوکی مربی پژوهش، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، رشت احسان کهنه کارشناس ارشد پژوهش، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، رشت Journal Article 2015 08 31 Large demand of wood and restrictions on the efficiency forest’s wood production caused attention to fast growing trees poplars. Poplar genus trees because of dioecious, have insemination ability and hybridization that wood production of them are more than their parents that known as heterosis phenomena. The most properties of this hybrids are fast grow, smooth and cylindrical trunk for having a flexibility ecological and significant resistance against pests and diseases. In order to select superior varieties of hybrid poplar, four consecutive years of collection poplar clones that are growing on the bank of Sefidroud river have growing strong form that have longitudinal and diametrical growth than the others, cuttings were prepared. They planted in the nursery that already had been prepared for this purpose. Also, from female clone (P.d.69.55) in ripping seeds were collected and they were regenerated and planted in chassis greenhouse and then transferred to fields and planted. Analyze of data were done by analysis of variance for variables and variables mean comparison were done in SAS software by LSD test. The results of this research identified 13 hybrids clones of poplar with two base cutting (preparation of Sefidroud river bank) and seed (the seeds that collected and planted from deltoides clone). Selected clones in comparison with control clone (P.d.69/55) that had superior characteristics, were distinguished. Hybrid clones with superior diameter growth were: P.x.87.1.S, P.x.89.3.C, P.x.88.4.C, P.x.88.5.Cand superior height growth P.x.88.1.S, P.x.89.3.C. نیاز فراوان به چوب و محدودیت در بازده تولید چوب جنگلها، سبب توجه به گونههای تند رشد صنوبر شده است. درختان جنس صنوبر به دلیل دوپایه بودن، قابلیت آمیزش و دورگه شدن دارند که در اغلب موارد تولید چوب آنها از والدین خودش بیشتر است که بنام پدیده هتروزیس شناخته شدهاند. از مهمترین خصوصیات این هیبریدها علاوه بر رشد سریع و تنه صاف و سیلندریک، برخورداری از نرمش اکولوژیک و مقاومت چشمگیر در مقابل آفات و امراض میباشند. از اینرو بهمنظور انتخاب ارقام دورگه برتر صنوبر، چهار سال پیاپی از پایه‌های قوی و نخبه نهالهای یک‌ساله صنوبر که در حاشیه رودخانه سفیدرود آستانه‌اشرفیه روییده و دارای رشد طولی و قطری بیشتری نسبت به دیگران بودند قلمه تهیه شد. آنها در نهالستانی که به همین منظور آماده شده بود، کاشته شدند. همچنین بذور رسیده از پایه مادری پایه P.d.69/55 جمعآوری شد و پس از رویاندن، به شاسی گلخانه منتقل و سپس در عرصه کاشته شدند. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از تجزیه واریانس برای متغیرها و مقایسه میانگین متغیرها به روش آزمون LSD با استفاده از نرمافزار SAS انجام شد. نتایج این پژوهش معرفی 13 پایه هیبرید طبیعی با دو منشأ قلمه (تهیه شده از حاشیه رودخانه سفیدرود) و بذر (بذوری که از پایه دلتوئیدس جمعآوری و کاشته شدند) بوده است. پایههای منتخب در مقایسه با رشد پایه شاهد P.d.69/55 دارای شاخصههای برتر بودهاند، انتخاب شدند. پایههای هیبرید دارای رشد قطری برتر: P.x.87.1.S, P.x.89.3.C, P.x.88.4.C, P.x.88.5.C و رشد ارتفاعی برتر نیز P.x.88.1.S, P.x.89.3.C بودهاند.

https://jfrd.urmia.ac.ir/article_20161_9d13dcdc097f38961a46dfc3a89758c9.pdf

دانشگاه ارومیه پژوهش و توسعه جنگل 2476-3551 1 4 2016 04 20 Study of qualitative, quantitative and risk possibility of Plane trees of Urmia بررسی کمی و کیفی و مقدار خطرآفرینی درختان چنار شهر ارومیه 319 335 20162 FA عباس بانج شفیعی استادیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه 0000-0003-1832-4882 خدیجه صمدزاده دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه نسرین سیدی استادیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه 0000-0003-4999-7879 احمد علیجانپور دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه 0000-0003-3389-930X Journal Article 2015 10 31 Trees are one of the most important constituents of urban green spaces. Considering the high daily traffic of people in sidewalks and vehicles in streets of cities, any defect in trees can lead to life-threatening (personal injury or death) and economic losses. For this purpose, qualitative and quantitative properties and rate of risk possibility of oriental plane (Platanus orientalis L.) trees of Shahid Beheshti St., Urmia were evaluated using transect method with random start point (sampling intensity of 20%). Quantitative factors including diameter at breast height, total height, and qualitative factors including dead woods and branches, cracks, inappropriate branching, structural weakness (defect), wound, root problems and contact with power lines. In total 190 trees were sampled which ranked as follow: 70 trees (36.8%) as very low risk, 102 (53.7%) as low risk and 18 (9.5%) as moderate risk. Finally applying some amending operations such as crown pruning and cutting of dead branches for moderate risk trees are suggested. درختان از مهم‌ترین عناصر سازنده پوشش‌های سبز شهری به شمار می‌آیند. با توجه به عبور و مرور روزانه افراد در پیاده‌روها و وسایل نقلیه در خیابان‌های شهر، هرگونه عیب و نقصی در این درختان ممکن است به بروز خطرهای مالی و جانی منجر شود. برای این منظور ویژگیهای کمی و کیفی و مقدار خطرآفرینی درختان چنار خیابان شهید بهشتی ارومیه با استفاده از روش ترانسکت با نقطه شروع تصادفی و با شدت آماربرداری 20 درصد جمع‌آوری و محاسبه شد. ویژگیهای کمی شامل قطر برابرسینه و ارتفاع کل و ویژگیهای کیفی شامل خشکیدگی شاخه‌ها و سرشاخه‌ها، شکاف، شاخه دهی نامناسب، پوسیدگی، ضعف ساختاری، زخم، مشکلات ریشه و تماس با خطوط برق بودند. در مجموع 190 درخت اندازه‌گیری شد و پس از وزن دهی معیارهای خطرآفرین، نشان داده شد که تعداد 70 درخت (8/36 درصد کل درختان) در طبقه خطر بسیار کم، 102 درخت (7/53 درصد کل درختان) در طبقه خطر کم و 18 درخت (5/9 درصد کل درختان) در طبقه خطر متوسط قرار دارند؛ بنابراین انجام اقدامات اصلاحی مانند هرس تاج و قطع شاخه‌های خشک برای درختان با خطر متوسط پیشنهاد میشود.

https://jfrd.urmia.ac.ir/article_20162_fbdca36788bb68660eb0dea203b961cd.pdf

دانشگاه ارومیه پژوهش و توسعه جنگل 2476-3551 1 4 2016 04 20 Prioritization of the influencing factors in the designing forest roads (Case study: Lakobon forest, Abbas-abad, North of Iran) اولویت بندی شاخص های مؤثر بر طراحی جاده های جنگلی (بررسی موردی: جنگل های لاکوبن،شهرستان عباس آباد، شمال ایران) 337 349 20163 FA معصومه سلملیان دانش آموخته کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه سید رستم موسوی میرکلا استادیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه 0000-0003-4539-3146 مهدی عرفانیان استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه امید حسین زاده استادیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه Journal Article 2015 10 23 Forest roads play an important role in management, conservation, and forest restoration in mountainous area. In order to find out the influencing factors in the road design, Delphi method was applied. At the first stage, the most influencing factors are determined based on experts choices then at the second stage, those variants has been weighted. In the study, both technical and environmental factors including gradient, distance from fault or landslide, current roads, bedrock, soil texture, harvesting and extraction equipment, distance from river and springs, aspect, elevation from sea level, genetic reservation value, conserved area, animal inhabitant, bio diversity, forest stock, landscape, forest type, access to village, forest settlement, and cattle yards has been investigated. The criteria finally are ranked based on forest road expert idea obtained from questionnaire based on ELECTRE III method using paired comparison analysis. According to the results, factor gradient with 0.17 values ranked at the first place and factor cattle yard with 0.004 values placed at the end. جادههای جنگلی نقش مهمی در مدیریت، حفاظت و احیاء جنگلها در مناطق کوهستانی دارند. در این تحقیق برای انتخاب مهمترین معیارهای تأثیرگذار در طراحی جادههای جنگلی از روش دلفی استفاده شده است. در مرحله اول معیارهای مهمتر و مؤثرتر در طراحی جاده با استفاده از رویکرد دلفی تعیین شده و در مرحله دوم معیارهایی که در مرحله اول انتخاب شدهاند، در مرحله دوم وزن دهی شدند. در این بررسی معیارهای فنی و زیستمحیطی مورد استفاده قرار گرفتند که این معیارها شامل شیب، فاصله از گسل و مناطق لغزشی، راههای موجود، سنگ‌بستر، بافت خاک، نوع تجهیزات بهرهبرداری و خروج چوب، فاصله از آبراهه و چشمه، جهت دامنه، ارتفاع از سطح دریا، ارزش تودهها از نظر حفظ ذخایر ژنتیکی، منطقه حفاظت‌شده، زیستگاه گونههای جانوری، تنوع گونههای گیاهی، موجودی در هکتار، چشم‌انداز (اکوتوریسم)، تیپ پوشش گیاهی، دسترسی به آبادیهای اطراف جنگل و دام سرا میباشند. با استفاده از روش تصمیمگیری چند معیاره (ELECTRE III) معیارها مورد بررسی قرار گرفتند و با مقایسات دو وجهی میان گزینهها، رتبهبندی شدند. رتبهبندی معیارها نشان میدهد که معیار شیب دامنه با وزن 17/0 بهعنوان مهمترین معیار است و با بالاترین مقدار وزن در رتبه اول قرار گرفته و معیار دام سرا با وزن 004/0 یعنی کمترین مقدار وزن در رتبه آخر قرار دارد.

https://jfrd.urmia.ac.ir/article_20163_1537aa08b3c7770d1ee2e86a1f402a36.pdf

دانشگاه ارومیه پژوهش و توسعه جنگل 2476-3551 1 4 2016 04 20 Accumulation of fine woody debris in the stem exclusion phase in mixed beech (Fagus orientlais Lipsky) stands انباشت خشکه دارهای خرد در فاز کاهش پایه ها در مراحل تکاملی توده های آمیخته راش 351 361 20164 FA مرتضی مریدی دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج مهرداد ملکشاهی دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج وحید اعتماد استادیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج کیومرث سفیدی استادیار، دانشکدۀ فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل Journal Article 2015 09 09 Fine woody debris (FWD) is a characteristic feature of forest ecosystems. The quantification of FWD amount in forest stands is necessary in forest management. Stem exclusion is one of the most important phases in stand development. This research was carried out in a relatively undisturbed stands in No. 319 compartment, Gorazbon district of Kheyroud Forest in the Hyrcanian forests of northern Iran to investigate the quantitative and qualitative characteristics of FWD in stem exclusion phase. Three one hectare study sites were selected in the phase and all coarse woody debris (>10 cm diameter) properties were recorded. In every sites five quadrates laid out to measure the fine woody debris. Length, diameter, shape and decay class of all woody debris with diameter smaller than 10 cm were recorded. Results showed that beech was the most frequent (54%) constituent in the stand dead wood pool. Hornbeam and other accompanying species encompass 42 and 4 percent of dead wood frequency, respectively. Moreover, the majority of the measured FWD was in 1-5 cm and 5-10 cm diameter classes with 62.5% and 37.5% respectively. The mean and accumulative of dead volume in the study sites was 15.3 and 45.9 m3 ha-1 respectively. In this phase no FWD in the advance decaying class was recorded. خشکهدار خرد یک جزء جدایی‌ناپذیر از اکوسیستمهای جنگل است و کمّی کردن اندازه آن نقش مهمی در مدیریت اکوسیستمهای جنگلی خواهد داشت. فاز کاهش پایهها یکی از مهمترین فازهای تحولی در روند تکامل تودهها است. این پژوهش با هدف بررسی ویژگیهای کمی و کیفی خشکهدارهای خرد در فاز کاهش پایهها در پارسل 319 بخش گرازبن از جنگلهای کمتر دست‌خورده خیرود نوشهر انجام شد. به این منظور سه قطعه‌نمونه یک هکتاری در این فاز انتخاب و تمامی خشکه‌دارهای بزرگ‌تر از ده سانتی‌متر به روش آماربرداری صد درصد اندازهگیری شد. در قطعات نمونه یک هکتاری پنج قطعه‌نمونه چهار مترمربعی انتخاب و سپس مشخصات تمامی خشکهدارهای کمتر از 10 سانتیمتر شامل قطر، ارتفاع یا طول، نوع گونه و مشخصات کیفی شامل شکل و درجه پوسیدگی ثبت شد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده گونه راش بیشترین فراوانی (54 درصد) را در بین خشکهدارها داشت و بعد از آن ممرز و دیگر گونهها به ترتیب 42 و چهار درصد از فراوانی خشکهدارها را به خود اختصاص دادند. کلاسه قطری 5-1 سانتیمتری و 10-5 سانتیمتری به ترتیب 5/62 درصد و 5/37 درصد از فراوانی خشکهدارها را در برداشتند. حجم متوسط خشکهدارهای خرد در مجموع سه قطعه‌نمونه، 9/45 و بهطور متوسط 3/15 مترمکعب در هکتار به دست آمد که 4/42 درصد از انباشت کل خشکهدارها (مجموع خشکهدار درشت و خرد) را در این فاز شامل شد. در این فاز هیچ خشکهداری با درجه پوسیدگی چهار مشاهده نشد.

https://jfrd.urmia.ac.ir/article_20164_7bfdf8bff9fd9309681c77f4ed97deab.pdf