ارزیابی تنوع مورفولوژیکی جمعیت های سماق (Rhus coriaria L.) در ارتباط با متغیرهای محیطی با استفاده از تحلیل همبستگی کانونی

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، ایران.

2 گروه تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

3 گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه.

4 گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تنوع مورفولوژیکی و تجزیه همبستگی کانونی بین چهار متغیر محیطی (ارتفاع از سطح دریا، درصد شیب دامنه، عرض جغرافیایی، طول جغرافیایی) و 10 صفت (قطر یقه، تعداد جست، قطر برابر سینه، ارتفاع پایه اصلی، قطر بزرگ تاج، قطر کوچک تاج، طول برگ، عرض برگ، طول برگچه) در سماق (Rhus coriaria L.) انجام گرفت. اطلاعات نمونه­ها از پنج موقعیت جغرافیایی با ویژگی‌های منحصر به فرد در دو استان آذربایجان شرقی و غربی جمع آوری شدند. با توجه به نتایج آماره های توصیفی بیشترین ضریب تغییرات به ترتیب مربوط به قطر برابر سینه (61⁒)، تعداد جست (52⁒) و قطر یقه (40⁒) و کمترین آن در صفت عرض برگ (21⁒) مشاهده شد. افراد جمعیت نیژ دره­سی بیشترین تعداد جست و افراد جمعیت خان دره­سی کمترین تعداد جست در تنه اصلی را داشتند. بیشترین میزان جست دهی می تواند به علت شرایط نامناسب رشدی باشد. تجزیه همبستگی کانونی نشان داد که با افزایش عرض جغرافیایی و کاهش شیب دامنه و طول جغرافیایی، طول برگ‌ها افزایش می یابد. نتایج نشان داد صفاتی مانند قطر یقه، تعداد جست و عرض برگ  با کاهش عرض جغرافیایی به طور چشمگیری افزایش اندازه نشان می‌دهند. با مد نظر قرار دادن نتایج این مطالعه و تحقیقات تکمیلی می‌توان بهترین نقاط را برای گسترش و توسعه این گونه جنگلی مهم تعیین نمود. انتخاب بهترین مکان توسعه می‌تواند در حفظ غنای گونه‌ای و حفظ مناطق جنگلی بسیار حائز اهمیت باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of relationship between morphological variability in sumac population and environmental variants by canonical correlation analysis

نویسندگان [English]

  • Rasoul Mohammadi Alaghoz 1
  • Reza Darvishzadeh 2
  • Ahmad Alijanpour 3
  • Mitra Razi 4
1 Department of Plant Breeding and Biotechnology, Urmia University, Urmia, I. R. Iran.
2 Department of Plant Genetics and Production, Faculty of Agriculture, Urmia University, Iran
3 Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, I. R. Iran.
4 Department of Plant Breeding and Biotechnology, Urmia University, Urmia, I. R. Iran.
چکیده [English]

The aim of this study was to investigate morphological diversity and canonical correlation analysis between four environmental variables (altitude, slope, latitude, longitude) and 10 plant characteristics (collar diameter, number of sprouts, diameter at breast height, main stem height, large crown diameter, small crown diameter, leaf length, leaf width, leaflet length) in sumac (Rhus coriaria L.). Plant samples were selected from five geographical locations with unique features in two provinces of East and West Azarbaijan. According to the results of descriptive statistics, the highest coefficients of variations were observed for diameter at breast height (61⁒), number of sprouts (52⁒), collar diameter (40⁒) and the lowest one was observed for leaf width (21⁒). The highest sprout was found in the plants sampled from Nizhdarreh that can be due to its bad growth conditions. Canonical correlation analysis revealed that with increasing the amounts of latitude and reducing the amounts of slope and longitude, the length of leaves increases. The results showed that with more decrease in the latitude, the amounts of traits such as collar diameter, number of sprout and leaf width significantly increase. By considering the results of the present study and ongoing supplementary researches, we can determine the best locations for development of this important forest trees. Choosing the best location to develop the species can be very important in maintaining species richness and maintaining forest areas.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arasbaran Forests
  • Canonical variables
  • Environmental variability
  • Morphological variability
  • Rhus coriaria L