تأثیر کیفیت (درجه پوسیدگی) خشکه‌دار افتاده راش بر تنوع گونه‌ای ماکروفون در جنگل مدیریت‌شده

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 استادیار، گروه گیاه پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 دانشجوی دکتری جنگلداری، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی ارتباط بین تنوع گونه‌ای ماکروفون با کیفیت یا درجه پوسیدگی خشکه‌دار راش و تعدادی از عوامل محیطی در جنگل‌های شرق هیرکانی است. به این منظور 108 خشکه‌دار افتاده راش به روش مونه­بندی انتخاب شد، به‌نحوی‌که دارای فراوانی مناسب در چهار درجه پوسیدگی، سه ‌طبقه قطری خشکه‌دار از ده تا 100 سانتی­متری و سه ‌طبقه ارتفاع بین 250 تا 900 متر بودند. از هر خشکه‌دار نمونه‌های ماکروفون زیرپوست و درون‌چوب جمع‌آوری شد. ماکروفون‌های یافت- شده روی خشکه‌دارهای راش متعلق به هفت رده، ده راسته و 27 خانواده در طول دوره تحقیق بود. نتایج نشان داد که دو راسته Coleoptera و Geophilomorpha، دو خانواده Lumbricidae و Arionidae و دو جنس Julusو Octotemnusبه ترتیب بیشترین و کمترین فراوانی را داشتند. با افزایش ارتفاع غنا و تنوع ماکروفون کاهش یافت. با افزایش کیفیت خشکه‌دار (درجه پوسیدگی) شاخص‌های غلبه ماکروفون کاهش یافت، ولی بر غنا و تنوع ماکروفون افزوده شد. متغیرهای شیب دامنه و ارتفاع از سطح دریا مهم‌ترین عوامل محیطی کنترل‌کنندۀ تنوع گونه‌ای ماکروفون خشکه‌دار افتاده راش در این منطقه معرفی شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of beech logs Deadwood quality (decay stage class) on the macrofauna diversity in managed forest

نویسندگان [English]

  • Hashem Habashi 1
  • Parviz Feizi 2
  • Ahmad Nadimi 3
  • Ali Akbar Mohamadali Pourmalekshah 4
1 Associate Professor, Department of Silviculture and Forest Ecology, Faculty of Forest Sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, I.R. Iran.
2 M.Sc. of Silviculture and Forest Ecology, Faculty of Forest Sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, I.R. Iran.
3 Assistant Professor, Department Plant Protection, Faculty of Plant Production, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, I.R. Iran.
4 Ph.D. student of Forestry, Faculty of Forest Sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, I.R. Iran.
چکیده [English]

The aim was to investigate the relationship between macrofauna biodiversity with quality or decay grade of beech logs deadwood and some environmental factors in the East Hyrcanian forests. 108 fallen beech dead woods have been selected for this purpose that have appropriate frequency in four decay classes, three diameter classes from 10 to 100 cm and three classes of altitude above sea level from 250 to 900 m. The macro fauna samples were collected in the field under dead wood skin and inside wood with a knife and hand sorting. The total macro fauna observed belonging to 7 classes, 10 orders and 27 families. The results showed that two orders Coleoptera and Geophilomorpha, two families Lumbricidae and Arionidae and two genus Julus and Octotemnus had the highest and lowest macro fauna frequency respectively. Richness and diversity of macro fauna have decreased with increasing altitude above sea level. Dominance indices were decreased with increasing the dead wood quality (decay stage class) while richness and diversity were increased. Slope and elevation, were introduced as the most important environmental factors that controlled macro fauna biodiversity of fallen beech dead wood.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Beech
  • Biodiversity
  • Deadwood
  • Macrofauna