مدل‌سازی پراکنش بلوط ایرانی در جنوب غرب کشور بر اساس روش مبتنی بر حضور حداکثر آنتروپی (MaxEnt)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری، مرکز ملی مدیریت منابع ژنتیکی کشاورزی و منابع طبیعی کشور- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ‏ایران‏.

2 دکتری اکولوژی جنگل، گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران‏

3 هیات علمی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران‏

4 کارشناس اداره منابع طبیعی، آبخیزداری استان ایلام، ایران‏

10.30466/jfrd.2021.53916.1576

چکیده

آگاهی از پویایی و پراکنش مکانی گونه‌های گیاهی یک استراتژی مهم به منظور حفاظت از تنوع زیستی است. مدلسازی پراکنش گونه‌های گیاهی یکی از روش‌های مهم در این زمینه است که از شاخص‌های مناسب برای تشخیص روابط متغیرهای مختلف زیست محیطی و ارزیابی مطلوبیت زیستگاه برای یک گونه خاص استفاده می‌کند. در این مطالعه به منظور شناسایی مناطق مناسب برای حضور گونه بلوط ایرانی که یکی از مهم‌ترین گونه‌های درختی در جنگل‌های زاگرس در ایران است از مدل پراکنش گونه‌ای حداکثر آنتروپی استفاده شد. از 16 متغیر محیطی شامل متغیرهای توپوگرافی، اقلیمی و خاکی به عنوان متغیرهای مستقل و نقاط حضور گونه بلوط ایرانی به عنوان متغیر پاسخ استفاده شد. به منظور ارزیابی مدل از معیار سطح زیر منحنی (AUC) استفاده شد. برای تعیـین و ارزیابی اهمیـت متغیرهای محیطـی از روش جـک نـایف (Jackknife) استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که مدل حداکثر آنتروپی (MaxEnt) دارای کارایی بالایی با مقدار سطح زیر منحنی (AUC) 98/0 بود و متغیرهای متوسط دمای سالیانه، ارتفاع، و بارندگی در چارک مرطوب سال اهمیت بیشتری دارند. همچنین متغیرهای جهت وNDVI کمترین اهمیت را در ساخت مدل داشتند. همچنین در این پژوهش نقشه مطلوبیت رویشگاه گونه بلوط ایرانی در منطقه مورد مطالعه تهیه شد که می‌تواند یک منبع مطمئن برای مدیران در امر برنامه‌ریزی برای حفاظت و احیای جنگل‌های تخریب شده در منطقه مورد مطالعه باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modeling of Iranian oak distribution in the southwest of Iran based on the presence-based approach Maximum Antropy (MaxEnt)

نویسندگان [English]

  • Shirin Mahmoodi 1
  • Kourosh Ahmadi 2
  • Mahdi Zahravi 3
  • Omid Karami 4
1 محقق
2 Faculty of Natural Resources Tarbiat Modares University
3 Seed and Plant Improvement Institute, Education and Extension Organization (AREEO). Tehran. Iran.
4 Department of Natural Resources, Ilam. Iran.
چکیده [English]

Understanding the dynamics and spatial distribution of plant species is an important strategy to conserve biodiversity. Modeling the distribution of plant species is one of the important methods in this field, which uses appropriate indicators to identify the relationships of different environmental variables and evaluate the habitat suitability for a species. In this study, in order to identify suitable areas for the presence of Iranian oak, which is one of the most important tree species in the Zagros forests in Iran, the model of maximum entropy (MaxEnt) was used. 16 environmental variables including topographic, climatic, and soil variables were used as independent variables and occurrences of Iranian oak were used as response variables. In order to evaluate the model, the area under the curve (AUC) was used. Jackknife method was used to determine and evaluate the importance of environmental variables. The results of this study showed that the MaxEnt model had a high efficiency with AUC:0.98 and the mean annual temperature, elevation, and precipitation in the wettest quarter are more important. Also, aspect and NDVI were the least important in model construction. In this study, the suitability map of Iranian oak in the study area was prepared, which can be a reliable source for managers in planning to protect and rehabilitate deforested forests in the study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dinarkouh
  • Geographical Distribution
  • Jackknife
  • Ecological niche