تغییرات کربن، نیتروژن خاک و پایداری خاکدانه تحت تاثیر کاربری‌های مختلف زمین

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جنگلداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.

2 علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

3 گروه آمار، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران

4 گروه هواشناسی کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

10.30466/jfrd.2021.53919.1577

چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی تغییرات محتوی کربن آلی، نیتروژن کل خاک و شاخص پایداری خاکدانه با افزایش عمق در کاربری‌های مختلف اراضی در منطقه الندان ساری با تنوع کاربری (جنگل خالص راش، جنگل مخروبه، توده دست‌کاشت ون و توده دست‌کاشت کاج و زمین کشاورزی) انجام شده است. به همین منظور نمونه‌های خاک بصورت تصادفی سیستماتیک (تعداد 6 نقطه در هر کاربری) و از اعماق 10-0، 20-10، 30-20، 40-30و50-40 سانتی‌متری با استفاده از استوانه فلزی و مته خاکشناسی برداشت شد. بافت، واکنش خاک، درصد آهک، کربن آلی، نیتروژن کل و میانگین هندسی قطر خاکدانه (بعنوان شاخص پایداری خاکدانه) در آزمایشگاه اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که مشخصه‌های کربن و نیتروژن خاک بطور معنی‌داری (0.05>p) تحت تاثیر فاکتورهای عمق خاک و کاربری اراضی قرار گرفته‌اند. این در حالی است که مشخصه میانگین هندسی قطر خاکدانه تنها تحت تاثیر عمق خاک بوده است. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که با افزایش عمق خاک، مقدار کربن، نیتروژن و شاخص پایداری خاکدانه بطور معنی‌داری کاهش یافته است. در لایه‌های سطحی خاک، بیش‌ترین میزان کربن (4.6%) و ازت (0.31%) در توده دست‌کاشت ون و کم‌ترین میزان این مشخصه‌ها (2.5% برای کربن و 0.15% برای نیتروژن) در توده کاج سیاه مشاهده شده است. همچنین با افزایش میانگین هندسی قطر خاکدانه، کربن آلی (0.05>p) افزایش یافته است. نوع کاربری اراضی بطور معنی‌داری پراکنش عمودی کربن و نیتروژن خاک را تحت تاثیر قرار داده است. بطوریکه مقدار این مشخصه‌ها در توده دست کاشت ون در لایه‌های سطحی خاک (20-0 سانتی‌متری) کاملا متفاوت از سایر اعماق بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The changes of soil carbon, nitrogen and aggregate stability affected by different land uses

نویسندگان [English]

  • Seyyed Mohammad Hojati 1
  • Maryam Asadian 2
  • Mohsen Mohammadzadeh 3
  • Mehdi Nadi 4
1 Associate Professor, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Iran
2 Department of Forest Science and Engineering, Faculty of Natural Resources, Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran
3 Department of Statistics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
4 Department of agricultural meteorology, Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran
چکیده [English]

The present study was conducted in the Alandan area–Sari. Five common types of land-uses, namely beech stand and destructed forest stand, ash plantation, pine plantation and arable land were selected for investigation the trend of soil carbon, nitrogen and soil aggregate stability changes with increasing depth under different land uses. The soil samples were taken from soil depths 0-10, 10-20 , 20-30, 30-40, 40-50 cm using coring (8 cm diameter) and auger method in each site systematic randomly (n=6). The soil texture, soil pH, the percentage of CaCO3, organic carbon, total nitrogen and geometric mean diameter (soil aggregate stability index) was measured in the laboratory. The result showed that, soil carbon and nitrogen were significantly (p<0.05) affected by soil depth and land use change. However, the geometric mean diameter was only affected by soil depth. The compared means showed that, the amount of carbon, nitrogen and soil aggregate stability index is significantly reduced with increasing soil depth. In the surface soil layers, the highest carbon (4.6%) and nitrogen (0.31%) were found in ash plantation and theirs lowest (2.5 % and 0.15% respectively) were observed in pine plantation. Also, soil organic carbon is significantly (p<0.05) increased with increasing geometric mean diameter. The land use type significantly affected the vertical distribution of soil carbon and nitrogen. So that, the amount of these characteristics in soil surface layers (0-20cm) have been different from other depth in ash plantation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Alandan
  • Stability aggregate
  • Plantation
  • Soil depth
  • Organic matter