تأثیر تفرج، جمعیت روستایی و جاده‌های جنگلی بر تنوع گونه‌های زیراشکوب جنگل (مطالعه موردی: جنگل زرین‌آباد ساری)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری- دانشکده منابع طبیعی- گروه جنگلداری

2 گروه جنگلداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

4 فارغ التحصیل دکتری، گروه جنگلداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

10.30466/jfrd.2022.53976.1580

چکیده

فعالیت‌های انسانی مانند تفرج و احداث جاده‌ها، در موارد بسیاری منجر به تخریب و تکه شدن بوم‌سازگان جنگل‌های شمال کشور شده است. یکی از عواقب ناشی از این تغییرات ایجاد اثر حاشیه‌ای و تغییرات در ترکیب و تنوع زیستی پوشش زیرآشکوب است. بنابراین هدف از این پژوهش بررسی اثرات حاشیه‌ای ناشی از احداث جاده‌های بین روستایی، جاده‌های جنگلی، توسعه روستاها و مناطق تفرجی روی ترکیب و تنوع زیستی پوشش زیرآشکوب در جنگل‌های زرین‌آباد منطقه ساری بود. برای انجام این پژوهش در هر یک از چهار منطقه مذکور سه ترانسکت به موازات هم با فاصله 100 متر پیاده شد. روی هر ترانسکت در فواصل صفر ،50 و 100 و 150 متر، قطعات-نمونه 400 مترمربعی پیاده شد و در هر قطعه‌نمونه فهرست تمام گونه‌های گیاهی و وفور (درصد تاج پوشش) آن‌ها ثبت شد. نتایج نشان داد که قطعات نمونه فاصله‌های 100 و50 ؛ 150 و 100 ضریب تشابه جاکارد بالاتر و قطعات نمونه 150 و 0 ضریب تشابه جاکارد پایین‌تری داشتند. تحلیل‌های رج‌بندی DCA بیانگر آن است که قطعات‌ نمونه فاصله صفر و 150 متر از جاده، از سایر فواصل متمایز بود. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که همه اثرات حاشیه‌ای موردمطالعه بر غنا، تنوع و ترکیب پوشش گیاهی مناطق مجاور خود اثرگذار بودند که این اثرات افزایش فاصله از اثر حاشیه‌ای کاهش پیدا کرد. از بین عوامل حاشیه موردمطالعه کمترین اثر را جاده جنگلی و بیشترین تأثیر را منطقه تفرجی داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of recreation, rural population and forest roads on the diversity of forest undersory species (Case Study: Zarin Abad Forests of Sari)

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohammad Hosseini nasr 1
  • Hamed Asadi 2
  • korosh Rohani 3
  • Mahya Tafazoli 4
1 forestry of natural resource- Sari Agriculture Sciences and Natural Resources University- sari-Iran
2 Assistant Prof., Department of Forest science and engineering, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University. Sari. I.R. Iran.
3 Department of Forest science and engineering, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University. Sari. I.R. Iran.
4 Ph.D. in Forest Soil Science, Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University
چکیده [English]

Human activities such as recreation and road destruction have led to the destruction and fragmentation of forest ecosystems in the north of the Iran. One of the consequences of these changes is the creation of an edge effects and changes in the composition and biodiversity of the understory-cover. Therefore, the purpose of this study was to investigate the edge effects due to the of rural roads, forest roads, rural development and recreational areas on the composition and biodiversity of understory -cover in the Zarin-Abad forests of Sari City. In order to conduct this research, in each of the four mentioned areas, three transects were considered in parallel with a distance of 100 meters. On each transect at intervals of zero, 50, 100 and 150 meters, sample-parts of 400 square meters were landed and in each sample plot, a list of all plant species and their abundance (percentage of canopy cover) was recorded. The results showed that the sample plots in the distances of 50,100 and 150,100 had higher Jaccard-index and the 0,150 sample plots had lower Jaccard-index. DCA analysis indicates that the sample plots at zero and 150 m distance from the road were different from other distances.The results of the present study showed that all the studied edge effects had significant effect on the richness, diversity and composition of vegetation, which these effects increased with the distance from the edges.Among the studied edge effects, the forest road had the least effect and the recreation area had the most effect.

کلیدواژه‌ها [English]

  • edge effect
  • . Forest road
  • Recreational area
  • Vegetation similarity