تحلیل نگرش ذینفعان جنگل نسبت به مدیریت مشارکتی در جنگل‏های سردشت، زاگرس شمالی ایران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استاد، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 استادیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

4 استادیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر دیدگاه ذینفعان جنگل‌های شهرستان سردشت نسبت به مدیریت مشارکتی انجام شد. روش پژوهش برحسب هدف کاربردی، به لحاظ ماهیت اکتشافی و از حیث گردآوری داده-ها، توصیفی - پیمایشی است که با استفاده از روش کیو (Q) الگوهای ذهنی مختلف ذینفعان نسبت به مدیریت مشارکتی جنگل‌ها به‌دست آمد. جامعۀ آماری مورد بررسی این پژوهش، 29 نفر شامل کلیه ذینفعان مرتبط با جنگل‌های سردشت است که از روستائیان و جنگل‌نشینان، کارشناسان ادارات منابع طبیعی و اساتید دانشگاه است. بر اساس کارت‌های توزیع شده، 49 گزاره شناسایی و در مرحلۀ بعد توسط مشارکت‌کنندگان اولویت‌بندی شدند. در نهایت، بر اساس یافته‌ها و نتایج تحلیل عاملی کیو، مشخص شد که سه الگوی ذهنی مختلف شامل حفاظت همراه با معیشت جایگزین، حفاظت مطلق و مدیریت مشارکتی همراه با معیشت جایگزین در بین ذینفعان مختلف وجود دارد. بر اساس نتایج نهایی می‌توان چنین تفسیر کرد که ذینفعان محلی در سردشت از حفاظت از جنگل‌های زاگرس حمایت می‌کنند. علاوه بر این، افزایش شغل و معیشت جایگزین و بهبود دسترسی به بازار می‌تواند نقش بزرگی در مدیریت پایدار منابع جنگلی از طریق افزایش مشارکت جوامع محلی در فرآیندهای تصمیم‌گیری ایفا کند. توجه به این تنوع دیدگاه‌ها، نیاز به توسعه رویکردهای مدیریت منابع طبیعی فعال و انعطاف‌پذیر را برجسته می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of forest stakeholders' attitudes toward participatory management in the Sardasht forests, Iranian northern Zagros

نویسندگان [English]

  • Farshad Abdollahi 1
  • Abbas Banj Shafiei 2
  • Hadi Beygi Heidarlou 3
  • Seyed Rostam Mousavi Mirkala 4
1 PhD. Student of Forestry, Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, I.R. Iran
2 Professor, Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, I.R. Iran
3 Assistant Professor, Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, I.R. Iran
4 Assistant Professor, Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, I.R. Iran
چکیده [English]

The current study aimed to explore the factors influencing the attitudes of Sardasht forest stakeholders toward participatory management. In terms of practical goal, exploratory character, and data collection, the study technique is descriptive-survey, which was acquired by employing the Q methodology of diverse mental patterns of stakeholders on Participatory Forest Management. The statistical population investigated in this study includes 29 people, including all stakeholders related to Sardasht forests, such as villagers and forest dwellers, specialists from natural resource departments, and faculty members at universities. In the following stage, participants picked and prioritized 49 statements based on the cards presented. Finally, based on the findings and results of the Q factor analysis, it was discovered that there are three different mental patterns among different stakeholders in the Northern Zagros forests in Sardasht, including: i) protection with alternative livelihoods, ii) absolute protection, iii) and participatory management along with alternative livelihoods. Based on the findings, it is possible to conclude that local stakeholders in Sardasht support the preservation of Zagros forests. Furthermore, expanding employment and alternative livelihoods, as well as enhancing market access, may play a significant role in the sustainable management of forest resources by increasing local community engagement in decision-making processes. Paying attention to this range of perspectives, emphasizes the necessity for active and adaptable natural resource management practices.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Alternative livelihood
  • Conservation
  • Local communities
  • Q methodology
  • Social forestry